Meta’nın Eski Yöneticisinden Çarpıcı İddialar: “Facebook, Çin Hükümetiyle El Ele Vererek Sansür Uyguladı”
Facebook’un eski yöneticisi Sarah Wynn-Williams, Senato’nun önünde verdiği ifadelerde, Meta’nın Çin hükümetiyle gizli bir işbirliği yaparak platformlarında sansür uyguladığını öne sürdü. Wynn-Williams, şirketin sadece ulusal güvenliği ihlal etmekle kalmadığını, aynı zamanda Amerikan değerlerini de hiçe sayarak, Çin’in baskısı altında çalışan bir sistem kurduğunu iddia etti.
Meta’nın Çin Hükümetiyle Gizli İşbirliği
2011 yılında Meta’da çalışmaya başlayan Wynn-Williams, şirketin yöneticileriyle birlikte, Çin Komünist Partisi için özel olarak sansür araçları geliştirdiğini belirtti. 2017’de Çinli bir muhalifin Facebook’tan kaldırılması gerektiği yönünde bir talep geldiğini ve bunun, Çin hükümetinin baskısıyla gerçekleştiğini söyledi. O dönemde, Meta, Çinli iş insanı Guo Wengui’nin, başkalarına ait kişisel bilgileri paylaştığı gerekçesiyle hesabını kapatmıştı.
Wynn-Williams’a göre Meta, yalnızca Çin’de değil, Hong Kong ve Tayvan’daki içerikleri de denetlemek için geliştirdiği “virality counter” adında bir sistem kullanıyordu. Bu sistem, içeriklerin ne kadar yayıldığını takip ediyor ve 10.000’in üzerinde görüntülenme alan gönderileri “baş editörler” tarafından incelenmek üzere işaretliyordu. Birçok kişi, bu tür uygulamaları Orwell’in distopik romanlarındaki sansür mekanizmalarına benzetti.
Veri Güvenliği Konusunda Endişeler ve Zayıf Tepkiler
Wynn-Williams, Meta’nın mühendislerinin, Çinli yetkililerin Amerikalı kullanıcıların verilerine erişim sağlayabileceği konusunda uyarılarda bulunduklarını ancak şirketin üst düzey yöneticilerinin, özellikle Mark Zuckerberg’in, bu endişelere kayıtsız kaldığını öne sürdü. Wynn-Williams, Meta’nın sadece kar elde etmeyi hedefleyen bir şirket olarak, Çin ile işbirliği yapma konusunda en ufak bir tereddüt dahi göstermediğini ifade etti.
Zuckerberg’in Kişisel İlgisi ve Mandarin Öğrenme Çabası
Wynn-Williams, Mark Zuckerberg’in Çin ile ilişkilerini derinleştirmek adına, Çin dilini öğrenmeye karar verdiğini ve çalışanlarıyla haftalık Mandarin dersleri yaptığını belirtti. Bu kişisel ilginin, Zuckerberg’in Çin ile iş yapma konusundaki istekliliğini açıkça ortaya koyduğunu vurguladı.
Meta’nın Yapay Zekâsı ve Çin’e Yardım
Wynn-Williams ayrıca, Meta’nın geliştirdiği yapay zekâ modeli “Llama”nın, Çinli DeepSeek şirketine destek olmak için kullanıldığını iddia etti. DeepSeek, kısa bir süre önce dünya çapında dikkat çeken bir yapay zekâ modelini tanıtmış ve bu modelin, OpenAI’nin ChatGPT’sine rakip olacak kadar güçlü olduğu söylenmişti. Wynn-Williams’a göre, Meta bu süreçte, Çin’in yapay zekâ alanındaki iddialarını daha da güçlendirmiş oldu.
Meta’dan Yanıt: “Gerçekle Bağlantısı Yok”
Meta, Wynn-Williams’ın suçlamalarını kesin bir dille reddetti ve yapılan açıklamada, eski yöneticisinin söylediklerinin “gerçekle bağlantısı olmayan” iddialar olduğu belirtildi. Şirketin sözcüsü, Mark Zuckerberg’in yıllar önce Çin pazarına girmeyi planladığını, ancak şu anda Meta’nın Çin’de herhangi bir hizmet sunmadığını vurguladı.
Çin’le İlişkilerin Derinleşmesi ve ABD’nin Tepkisi
Bu iddialar, Amerika’nın Çin ile olan ekonomik ve güvenlik ilişkilerindeki gerginliğin arttığı bir dönemde gündeme geldi. ABD hükümeti, Çin’e yönelik ticaret politikalarını sıkılaştırırken, TikTok gibi Çin menşeli uygulamalara karşı da sert tutum sergiliyor. Ayrıca, Çin’in yapay zekâ alanındaki hızlı ilerleyişi, Washington’da endişelere yol açıyor.
Kitap Yayınlayan Wynn-Williams: “Güç ve Hırsla Yozlaşan Bir Şirket”
Sarah Wynn-Williams, Meta’daki deneyimlerini, “Careless People: A Cautionary Tale of Power, Greed and Lost Idealism” (Dikkatsiz İnsanlar: Güç, Hırs ve Kaybolan İdealizmin Uyarıcı Hikayesi) adlı bir kitapta anlattı. Kitap, bir zamanlar idealist olan şirketin, zamanla güç ve hırs uğruna nasıl yozlaştığını gözler önüne seriyor.
Meta’nın Çin İle İlişkisi Araştırılmalı
Wynn-Williams’ın iddiaları, Amerika’daki teknoloji devlerinin, Çin ile olan iş ilişkileri konusunda şeffaf olmaları gerektiğine dair yeni tartışmalar başlattı. Senatörler, Meta’nın Çin ile ilişkilerini ve özellikle sosyal medya platformlarında uyguladığı sansür politikalarını daha derinlemesine incelemek için harekete geçme çağrısında bulundu.
